Gabriele Stötzer, „Die Auslöschung eines Blickes”, 1983, 20 czarno-białych odbitek, 65 × 96 cm

Gabriele Stötzer, urodzona w 1953 roku w Emleben we Wschodnich Niemczech, od młodości otwarcie sprzeciwiała się komunistycznemu reżimowi Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Postrzegana jako „element reakcyjny” przez władze, napotykała trudności w znalezieniu stałej pracy czy założeniu rodziny, co było wynikiem systematycznych represji. Wolność odnajdywała w działalności artystycznej.

Sztuka Stötzer to eksperymenty fotograficzne wpisujące się w nurt sztuki kobiecej lat 70. i 80. w Europie Środkowo-Wschodniej. Jednak w kontekście życia artystki nie sposób pominąć ich politycznego wymiaru.

Praca „Die Auslöschung eines Blickes” („Wymazywanie spojrzenia”) przedstawia proces, w którym twarz artystki stopniowo znika, zamalowywana czarną farbą. Na fotografiach Stötzer stroi miny do aparatu, jakby traktowała ten akt jako rodzaj zabawy. Niemieckie słowo „Auslöschung” oznacza jednak również „całkowite zniszczenie” czy „zagładę”.

W kontekście tej pracy można zadać pytanie: czy artystka świadomie podejmuje próbę własnego unicestwienia? A może to unicestwienie jest aktem narzuconym przez kogoś innego? Interpretacja pozostaje otwarta, oscylując między osobistą refleksją a krytyką opresyjnego systemu.

Paulina Olszewska