Joanna Rajkowska, „Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich. Śmierć palmy, 17 czerwca 2019, godz. 21:48”, 2019, fotografia cyfrowa, 78 x 115 cm, ed. 2/5 +2AP
Joanna Rajkowska, „Plac Pięciu Rogów XXXIII”, 2024, kolaż na papierze, 80 x 50,8 cm

Joanna Rajkowska (ur. 1968) jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich artystek współczesnych, której twórczość od dekad redefiniuje sposoby myślenia o przestrzeni publicznej, pamięci zbiorowej i ekologii. Od wielu lat jej prace zajmują istotne miejsce w polskiej sztuce współczesnej, o czym świadczą liczne wystawy w najważniejszych instytucjach w kraju.

Praca „Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich. Śmierć palmy” dokumentuje jedno z najbardziej ikonicznych dzieł Rajkowskiej – „Pozdrowienia z Alei Jerozolimskich”, czyli instalację w postaci sztucznej palmy, która od 2002 roku stanowi część warszawskiego krajobrazu. Fotografia z 2019 roku jest szczególna, ponieważ rejestruje moment, gdy palma „umarła”, nawiązując do problemów klimatycznych i ekologicznych, które są kluczowe w twórczości artystki. Praca ta dokumentuje przełomowy moment w polskiej sztuce publicznej, wzbogacając narrację o sztuce w przestrzeni miejskiej, odwołuje się do pamięci zbiorowej i emocji związanych z symbolami miejskimi oraz podejmuje dialog z mieszkańcami Warszawy.

Kolaż „Plac Pięciu Rogów XXXIII” z 2024 roku nawiązuje do transformacji miejskiej Warszawy, zwłaszcza przebudowy Placu Pięciu Rogów – przestrzeni kluczowej dla życia codziennego mieszkańców stolicy. Rajkowska w tej serii eksploruje zderzenie historii, urbanistyki i osobistych narracji, co czyni tę pracę nie tylko estetycznie fascynującą, ale także głęboko refleksyjną wobec zmieniającego się charakteru przestrzeni publicznej. Artystka łączy w niej techniki tradycyjne z nowoczesną refleksją artystyczną. Warstwa historyczna zostaje dodatkowo poszerzona o motywy nawiązujące do współczesnego konfliktu na Bliskim Wschodzie.

Paulina Olszewska