Unsound to międzynarodowy festiwal muzyki eksperymentalnej i elektronicznej, znany z odważnego łączenia dźwięku z innymi dziedzinami sztuki i myśli. W tym roku część towarzyszącego festiwalowi programu dyskusyjnego – paneli, prezentacji i rozmów poświęconych muzyce, kulturze i zjawiskom społecznym – odbywa się w Galerii Studio, w przestrzeni foyer. To przestrzeń do pogłębionej refleksji i wymiany myśli, uzupełniająca koncertową część festiwalu. Pełny harmonogram wydarzeń znajdziecie poniżej – zapraszamy do udziału. Wstęp wolny.

poniedziałek, 05.10.2026
12.30 Dyskusja: Co słychać? / What the Folk? // The Future of Tradition, mod. Ben Wheeler, Joanna Sztucka (Tercet Imperial), Łucja Siedlik (Radical Polish Ansambl), Milkweed (both), Debit

Za potencjalnym wystąpieniem badań działań kolektywnych, archiwami i współczesnymi zespołami muzyki ludowej ma dziś pięć minut. Nie oznacza to jednak, że mogą wystąpić: lokalne tradycje są często przejmowane przez konserwatywne działania polityczne, które roszczą sobie prawa do „dziedzictwa”, nie dbając przy tym ani o jego rzeczywistą ochronę, ani o realne wsparcie dla osób i urządzeń, które je podtrzymują. To właśnie dzięki żywym praktykom muzyki ludowej jest dziś nowa energia: jednostka artystyczna, jednocześnie wywodząca się z tradycji ludowych, jak i działająca poza nimi, coraz większa po nagłośnieniu terenów, instrumenty i głosy, przetwarzająca je i stosująca na nowo. Podczas tej dyskusji z Joanną Sztucką z Tercet Imperial, Łucja Siedlik z Polish Radical Ansambl, Debit i duetem Milkweed, moderowanej przez muzykologa Bena Wheelera, zastanówmy się nad tym, jaka może być konsekwencja stosowania ludowej. Krążąc wokół eksperymentowania, w związku z ideami wzajemności, zapytaj też, gdzie kończy się inspiracja, a początek przywłaszczenia.

14.15 Oprowadzanie artysty Karola Radziszewskiego po wystawie „Brudne strony. Karol Radziszewski i DIK Fagazine”

Zapraszamy na oprowadzanie autorskie po wystawie Karola Radziszewskiego „Brudne strony”. Wystawa rozwija temat queerowych archiwów Europy Środkowo-Wschodniej. Koncentruje się na magazynie „DIK Fagazine”, który od ponad dwóch dekad łączy sztukę, queer, archiwa i kulturę niezależną. Kierując się logiką publikacji, wystawa traktuje ją nie jako zamknięty obiekt, lecz jako przestrzeń produkcji wiedzy, pożądania i oporu.

Tytuł odwołuje się zarówno do materialności druku, jak i do tego, co przez lata uznawano za „brudne”: pornografii, homoseksualności, marginalnych wydawnictw oraz historii wypychanych poza oficjalne archiwa. W centrum wystawy znajdują się magazyny, fotografie, polaroidy i prywatne zbiory Radziszewskiego, a także prace innych artystów, które stają się świadectwami pożądania i pamięci. W twórczości Radziszewskiego erotyka splata się z archiwum, a ciało z polityką. „Brudne strony” przyglądają się napięciu między prywatnym doświadczeniem a oficjalną pamięcią, pokazując, w jaki sposób obrazy, publikacje i efemeryczne materiały mogą być narzędziami odzyskiwania historii oraz budowania queerowego świata. To opowieść o tym, jak na marginesach – geograficznych, społecznych, seksualnych i politycznych – powstają alternatywne sposoby pisania historii.

Na wystawie będzie można zobaczyć także prace Anatolija Belowa, Martina Falcka, Károly’a Hopp-Halásza, Ryszarda Kisiela, Katarzyny Kozyry, Pia Pipqi Szczęsnowicz, Antona Shabetko, Sergey’a Shabohina, Moniki Zawadzki oraz Márii Takács.

15:45 Prezentacja: Club Commons, Anjali Prashar-Savoie, ex.sses

Czy poruszające się ciała mogą wyzwolić ruch? Jak my – osoby, które się ruszają, shakerują, tańczą, raverzy – możemy wykorzystać i przekierować miękką siłę parkietu? Club Commons to dźwiękowy performans i wykład oparty na muzyce i spoken word, stworzony przez pisarkę Anjali Prashar-Savoie we współpracy z artystą dźwiękowym i muzykiem ex.sses. Opierając się na debiutanckiej książce Anjali, „ Club Commons: Moving Bodies to Grow Movements in Queer Nightlife and Beyond” (Velocity Press, 2026), utwór jest zakorzeniony w niemal stuletnim londyńskim życiu queer. Eksploruje presję – społeczną, przestrzenną i dźwiękową – a teksturalna muzyka ex.sses eksponuje ciało jako miejsce, gdzie dociera miękka siła, i gdzie może pojawić się odmowa.

wtorek, 06.10.2026
12:30 Dyskusja: Critical Listening: Warszawa Liz Pelly, Max Alper (Peretsky), Piotr Kurek, Wilhelm Sasnal, Mat Schulz

Jak głosi historia, w 1976 roku David Bowie wysiadł z pociągu w Warszawie i zafascynował się płytą z lokalną muzyką folkową, którą później zreinterpretował z Brianem Eno w utworze „Warszawa” na płycie Low . Pięćdziesiąt lat później, podczas tegorocznego Unsoundu, polski kompozytor Piotr Kurek i artysta Wilhelm Sasnal zreinterpretują oryginalną pieśń ludową poprzez muzykę i wizualizacje, w towarzystwie Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, który dokonał oryginalnego nagrania. W tym nagraniu podcastu na żywo, współprowadzący Critical Listening , Liz Pelly i Max Alper, dołączają do Kurek, Sasnala oraz współzałożyciela i kuratora projektu Unsound, Mata Schulza, aby porozmawiać o naturze współczesnych wpływów muzycznych i interpretacji.

Z jednej strony, „ Warszawa” z Unsoundu odzyskuje polską piosenkę, którą Bowie opisywał raczej jako mglisty, odległy sen niż jako rzeczywisty materiał źródłowy swojej kompozycji, co rodzi pytania o autorstwo, kooptację i sam proces twórczy. Jednocześnie, dzisiejszy biznes muzyczny staje się coraz bardziej spórny, często tracąc z oczu sposób, w jaki powstają i są wymieniane idee artystyczne, podczas gdy produkty oparte na sztucznej inteligencji mają na celu ukrycie linii dziedziczenia, mechanizację twórczości oraz wzmocnienie ahistoryzmu i braku kontekstu. To wszystko nasuwa pytanie: czy utwór taki jak „Warszawa” w ogóle mógłby istnieć w 2026 roku?

14:15 Prezentacja: Jak zabić język?, Sophia Smith Galer

Od kulturowego prestiżu dominujących języków, przez przymus kolonialny, wojny, migracje, po zmiany klimatyczne – języki są zagrożone. Sophia Smith Galer, autorka książki „ Jak zabić język” i wielokrotnie nagradzana dziennikarka, która pisze i relacjonuje wydarzenia związane z językiem, technologią i kulturą, przyjrzy się bliżej złożonym przyczynom tego zjawiska. Sophia ostrzega, że ​​do końca tego stulecia zniknie połowa z 7000 języków świata. Skoro granice naszego języka oznaczają granice naszego świata, ile tracimy, gdy języki wymierają? I co możemy zrobić, aby powstrzymać lub spowolnić ten proces, zachowując bogactwo kultur, wspomnień, wyobrażeń i tożsamości, które budujemy poprzez język?

15:45 Odczyt performatywny i dyskusja: Strach zjada Aliego, Edwin Nasr, Cem Dukkha, mod. Michał Grzegorzek

„Strach zżera Aliego” to nadchodząca powieść Edwina Nasra, napisana w czasach i miejscu strachu i nienawiści – w Berlinie po wydarzeniach 7 października. Śledzi ona perypetie Alego, homoseksualnego libańskiego imigranta, w mieście ogarniętym podejrzliwością i odnowionym pragnieniem kary. Ta performatywna lektura powraca do głównego wątku powieści, jakim są męskość, wstyd i fantazje o przemocy. DJ i muzyk CEM improwizuje na żywo na gitarze, balansując między oszczędnymi powtórzeniami a dysonansem. Muzyka nadaje tekstowi bojowy, wyobcowany charakter; głos i gitara wspólnie przemierzają psychiczne pozostałości świata zorganizowanego wokół żalu i zranionej dumy.

Po odczycie odbędzie się rozmowa moderowana przez Michała Grzegorzka, która przejdzie od powieści do szerszej dyskusji o literaturze i muzyce, praktykach czytania i słuchania. Będzie ona dotyczyć współczesnego Berlina, jego kryjówek i pułapek; wspomnień przełożonych na fikcję; oraz przyjaźni nawiązanych w ciemności.

Współkuratorem performatywnego czytania jest Michał Grzegorzek, a całość wystawy „ Brudne strony. Karol Radziszewski” i DIK Fagazine w Galerii Studio.

Więcej informacji na unsound.pl