HISTORIA GALERII I ZBIORÓW SZTUKI STUDIO

HISTORIA GALERII I ZBIORÓW SZTUKI STUDIO

HISTORIA GALERII I ZBIORÓW SZTUKI STUDIO

Galeria Studio

im. Jerzego Grzegorzewskiego


Galeria Studio w Warszawie powstała w 1972 roku z inicjatywy Józefa Szajny. Od początku działała dwutorowo: organizowała wystawy i tworzyła zbiór dzieł sztuki współczesnej.

Józef Szajna, przejmując dyrekcję Teatru Klasycznego w 1972 roku, zamierzał przekształcić go w nowoczesną scenę. Zamówił projekt przebudowy wnętrza teatru u Oskara Hansena, który zaplanował odwrócenie relacji scena – widownia, mobilne krzesła i balkony, możliwość przenikania się przestrzeni aktora i widza. Przebudowa nie została zrealizowana, projekty wykonane w latach 1972-1980 przez Oskara Hansena i jego zespół w Zakładach Doświadczalnych Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w latach 1972-1980 znajdują się w Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Prezentowaliśmy je na wystawie Z archiwum Galerii Studio w 2016 roku

[https://www.teatrstudio.pl/pl/galeria/wystawa/z-archiwum-galerii-studio].

Udało się natomiast stworzyć nowe miejsce sztuki współczesnej i zapoczątkować poważną kolekcję sztuki. W okresie dyrekcji Józefa Szajny w Galerii Studio występowali przedstawiciele neoawangardy: Edward Dwurnik i Jerzy Kalina (1975), Jan Berdyszak (1975), Robert Rehfeldt i Ruth Wolf Rehfeldt (1975) Stuart Brisley (1975), Grupa Od Nowa (1976) Ryszard Winiarski (1976), Wolf Vostell (1976), Natalia Lach-Lachowicz (1978), Marek Konieczny (1978), Krzysztof Zarębski (1980), Mario Merz (1981), Sol Le Witt (1981), odbyły się koncerty m.in. grup Ossjan (1973) Maanam (1975), Tilt (1979). Kilkakrotnie pokazywał swoje prace Józef Szajna, który w stanie wojennym zaprosił do Teatru Studio pozbawioną wówczas stałej siedziby Akademię Ruchu. Kuratorami Galerii Studio byli Andrzej Ekwiński (1975-1978, Zdzisław Sosnowski (1978-1981), Andrzej Skoczylas (przełom 1981 i 1982). Zbiór sztuki nie był początkowo duży. W 1976 znajdowało się w nim osiemdziesiąt pięć prac, w tym Jerzego Beresia, Stefana Gierowskiego, Jerzego Kałuckiego, Alfreda Lenicy, Zbigniewa Makowskiego, Jerzego Nowosielskiego, Stefana Gierowskiego, Józefa Szajny, Teresy Pągowskiej, Erny Rosenstein, Henryka Stażewskiego, Jonasza Sterna, Jana Tarasina, Ryszarda Winiarskiego. Nie stosowano nazwy „kolekcja”, wystawa sztuki współczesnej w przestrzeniach teatru miała być zaczątkiem muzeum i taki termin funkcjonuje w początkach galerii. W tym czasie w Warszawie nie było muzeum sztuki współczesnej, ani stałej ekspozycji aktualnej sztuki polskiej.

W 1980 roku galeria i teatr zmieniły nazwę na Centrum Sztuki Studio Teatr – Galeria, od 1985 funkcjonowały jako Centrum Sztuki Studio im. S. I. Witkiewicza. W 2007 roku powrócono do pierwotnej nazwy. W 2012 Galerii Studio nadano imię Jerzego Grzegorzewskiego, dyrektora Teatru Studio w latach 1982-1997, wybitnego reżysera.

Od 1982 do 1995 roku Galerią kierował Zbigniew Taranienko, program się zmienił, preferowano klasyczne gatunki: malarstwo, rzeźbę, grafikę. Zbiory galerii znacznie się powiększyły i w 1997 roku liczyły osiemset obiektów wraz z depozytami. Obecnie zbiór ten sięga tysiąca prac. Są w nim prace wybitnych artystek i artystów: Ewy Partum, Natalii Lach-Lachowicz, Magdaleny Abakanowicz, Krystyny Piotrowskiej, Krystiany Robb-Narbutt, Barbary Falender, Wojciecha Fangora, Koji Kamojiego, Grzegorza Kowalskiego, Tomasza Ciecierskiego, Włodzimierza J. Zakrzewskiego, Jerzego Ryszarda „Jurry’ego” Zielińskiego, Jana Dobkowskiego, Krzysztofa M. Bednarskiego, Edwarda Dwurnika. W zbiorach sztuki Galerii Studio znajduje się wieloelementowa instalacja Józefa Szajny Ślady (1972-1982). Jej rdzeniem jest zespół rekwizytów, manekinów i obiektów które, brały udział w pierwszym przedstawieniu spektaklu Replika na festiwalu teatralnym w Edynburgu w 1972 roku.

Od 1995 do 2006 roku Galerią Studio kierował Grzegorz Pabel, zacieśniając więzi z lokalnym środowiskiem artystycznym i Wydziałem Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych. Od roku 2006 do 2012 Galerię Studio prowadził Krzysztof Żwirblis, który powrócił do neoawangardowych źródeł programu Józefa Szajny, od 2012 do 2015 roku Agnieszka Zawadowska, która kładła nacisk na sztukę nowoczesną i współczesną oraz tradycję scenografii.

Obecnie zbiór sztuki Galerii Studio liczy niemal tysiąc obiektów. Od kwietnia 2018 roku dzięki specjalnej dotacji z Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, zbiór sztuki Galerii Studio przechodzi restrukturyzację, dzieła są poddawane konserwacji, wynajęto magazyny w celu ich przechowania, dzieła zinwentaryzowano. W Galerii Studio znajduje się archiwum wystaw, wycinków prasowych, fotografii, które w tej chwili są archiwizowane.

KONSERWACJA ZBIORÓW I RESTRUKTURYZACJA MAGAZYNÓW

W kwietniu 2018 rozpoczęliśmy długofalowy program ochrony zbiorów Galerii Studio, liczących blisko tysiąc obiektów sztuki XX i XI wieku, polskiej i międzynarodowej.

Złożony, niejednolity charakter naszych zbiorów sztuki wymagał stworzenia optymalnego programu opieki dla każdego rodzaju obiektów z osobna: obrazów, asamblaży, rysunków i druków, rzeźb, przestrzennych instalacji i tkanin, a także  wyjątkowego zespołu prac Józefa Szajny. W kolekcji znajduje się m.in. jego wielka, licząca niemal dwieście obiektów, praca przestrzenna Ślady z lat 1972-1982. Są w niej rekwizyty teatralne i manekiny z przedstawienia Replika, są obrazy przestrzenne, które stanowiły część enivronment Reminiscencje i wiele innych obiektów wykonanych w różnorodnych technikach. Praca ta wymagała szczególnego podejścia, łączącego konserwatorskie know-how z wiedzą ekspercką z dziedziny historii sztuki.

W kwietniu 2018 rozpoczęliśmy proces porządkowania zbiorów Galerii Studio: począwszy od działań logistycznych, przewidujących i przeciwdziałających wszelkim zagrożeniom, aż po zintegrowane postępowanie w celu uniknięcia, zminimalizowania i spowolnienia procesu zniszczenia obiektów z kolekcji. Dzięki specjalnej dotacji z Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, którą otrzymaliśmy w lipcu 2018 roku, projekt rozwinął się, zyskał zaplecze techniczne i materialne. Alarmujący stan magazynów wymagał pilnej modyfikacji. Uporządkowaliśmy dzieła sztuki pod względem techniki wykonania, chcąc zapewnić im osobne pomieszczenia, umożliwiające monitorowanie warunków mikroklimatycznych. Zmodernizowaliśmy dawne magazyny, wynajęliśmy nowe pomieszczenia, a także zaprojektowaliśmy i zbudowaliśmy nowe meble do długoterminowego przechowywania dzieł sztuki. Cała kolekcja została zinwentaryzowana, stworzyliśmy też projekt konserwacji zapobiegawczej i działań profilaktycznych. Poddaliśmy konserwacji obrazy najpilniej potrzebujące ratunku. Obecnie pracujemy nad programem aktywnej opieki konserwatorskiej kolekcji oraz nad stworzeniem archiwum fotograficznego oraz archiwum wystaw. Restrukturyzacja magazynów i uporządkowanie archiwum potrwa do 2020 roku. Kolekcja Galerii Studio będzie jednak dalej wymagała opieki konserwatorskiej.

 Zbiory sztuki Galerii Studio stanowią dziedzictwo kultury o wyjątkowej wartości. Długofalowy program opieki nad dziełami sztuki w naszych zbiorach umożliwi zarówno pokazywanie ich na wystawach w szerszym niż dotąd wyborze, jak i wypożyczanie na wystawy poza Galerią Studio. Dzięki digitalizacji zbiorów, coraz więcej prac z kolekcji będzie można także zobaczyć na naszej stronie internetowej.

czytaj mniej
Aktualności: